De Armeense genocide

…  /  Nederland  /  Nederlandse pers  /  1919–1923  /  Een verwarde toestand

Algemeen Handelsblad, 6 december 1920
Bron: Delpher

Een verwarde toestand

Wat er eigenlijk in en om Armenië plaats heeft is al zeer onduidelijk en blijkbaar om de verwarring nog groter te maken zond Reuter Zaterdag een onjuist bericht, waarin werd beweerd – wij wezen dadelijk op de zonderlingheid van dat bericht –, dat de conferentie der geallieerde staatslieden te Londen tegen de interventie van den Volkenbond in Armenië bezwaren had. Uit het bericht echter over de raadpleging hunner regeeringen door de gedelegeerden ter vergadering van den volkenbond te Genève blijkt, dat de geallieerde staatslieden te Londen het niet over de interventie in Armenië, maar over de toelating van Armenië tot den Volkenbond hebben gehad. Zij achten die toelating nog onmogelijk, nu het verdrag van Sèvres nog niet is geratificeerd en Armenië nog niet een staat met vastgestelde grenzen is. Wat is eigenlijk Armenië, zoo moet nog worden gevraagd, nu aan weerskanten de tegenstanders aan het Armeensche gebied knabbelen. De Turksche nationalisten hebben zich van verschillende Armeensche distircten – Kars, Ardahan, Igdir, Alexandropol – meester gemaakt, de bolsjewisten namen Zangesur en Karabagh en ook de Georgiërs namen een partje, nu de Armeensche republiek Erivan, onmachtig was zich tegen dat afknabbelen door de buren te verzetten.

Maar hoe is de toestand dan nog in wat er van Armenië dan nog als zoogenaamde onafhankelijke staat over is. Hier zou de regeering zich met de bolsjwiki hebben verstaan en gisterenochtend kwam zelfs het bericht, dat in Armenië de sovjetrepubliek zou zijn uitgeroepen. Wat men hiervan moet denken leert echter een heden ontvangen telegram: luidende als volgt:

KONSTANTINOPEL, 4 Dec. (H.-R.) Volgens berichten uit goede bron hebben de bolsjewistische troepen de noordoostelijke grens van Armenië overschreden en er de sovjetregeering geproclameerd. Zij richtten tot de Kemalisten een ultimatum, waarin de ontruiming van Armenië en de stad Kars wordt geeischt.

Dat is zeker een merkwaardig bericht, na de medeeelingen van den laatsten tijd, waarin over de samenwerking van bolsjewiki en Kemalisten word gesproken en van een verdrag tusschen deze beide partijen werd melding gemaakt. En de actie der bolsjewiki is wel teekenend voor de methoden den hunner imperialistische politiek.

De taak van den Volkenbond in Armenië zal er nu zeker niet gemakkelijker op worden.

Ondertussen schijnt – het is de "Morning Post" die het meldt, president Wilson, wien volgens het verdrag van Sèvres de taak toekomt om Armenië's grenzen vast te stellen, een groote uitbreiding van die grenzen te willen. Hij zou zelfs Trebizonde in die nieuwe staat willen opnemen

Vermoedelijk zal over de grensregeling nog menig hartig woordje vallen, vooral nu de bolsjewiki in Armenië heer en meester schijnen te worden. Schijnen, zeggen we, want wat de houding der Armeniërs is, is niet duidelijk. Een telegram van Reuters bijz. dienst uit Konstantinopel meldt, dat de Armeniërs niet alleen de bemiddeling van de Russen afwezen, maar ook zich verzetten tegen den doormarsch van bolsjewistische troepen. Maar, zoo wordt er in het telegram bijgevoegd, men geloofd dat de Armeniërs aan de pressie der bolsjewiki zullen toegeven, als de Turken te veeleischend zijn. Uit Tiflis wordt gemeld, dat de bolsjewiki de Turken waarschuwden dat ze de oude Russische grens van 1914 blijven verlangen.

KONSTANTINOPEL, 4 Dec., (Havas-Reuter.) De vredesonderhandelingen tusschen de Armeniërs en de Kemalisten zouden 28 december reeds zijn begonnen. Ten gevolge van de eischen, door de Kemalisten geformuleerd, is de toestand met Georgië gespannen.