De Armeense genocide

…  /  Nederland  /  Nederlandse pers  /  1894–1898  /  De Armenische gruwelen

Algemeen Handelsblad, 16 mei 1895
Bron: Delpher

De Armenische gruwelen

De Europeesche gedelegeerden van de Armenische enquête-commissie hebben het tooneel der gruwelen bezocht en zich persoonlijk overtuigd, dat de verhalen van de Armenische getuigen niet overdreven waren. Overal werden de sporen gevonden van de aangerichte verwoestingen en de afgrijselijke moorden.

De gedelegeerden vertrokken den 5den Mei uit Mush en zagen al spoedig de verkoolde puinhoopen van de dorpen Shenik en Gemal, gelegen te midden van verwoeste velden. Ten slotte bereikten zij Ghelie Guzan, waar 120 huizen totaal verbrand waren en de weinig overgeblevenen der bevolking in ellendige hutten wonen. Het hoofddoel van den tocht was, de waarheid te controleeren van de verhalen over de twee kuilen, waarin de vermoorde inwoners bij massa's zouden geworpen zijn. De kuilen werden werkelijk gevonden, met verschillende overblijfselen van menschelijke lichamen, maar het was duidelijk te zien dat de kuilen geopend waren en de lijken waren weggehaald. De dorpelingen deelden aan de commissie mede, dat zij de lijken van eenigen hunner bloedverwanten en vrienden hadden opgegraven en in den gewijden grond van het kerkhof te Ghelie Guzan hadden bijgezet. Na hun rapport te hebben opgesteld, zijn de gedelegeerden naar Mush teruggekeerd.

De Fransche, Russische en Engelsche gezanten te Konstantinopel hebben den sultan een voorstel overhandigd tot hervorming van het bestuur in Armenië. Dit ontwerp omvat algemeene amnestie voor de politieke veroordeelden, de benoeming van een Europeeschen commissaris belast met het toezicht op het tot stand komen der hervormingen, verkiezing van een derde van het aantal gouverneurs in Armenië door de Christenen, recht van veto der mogendheden tegen de benoeming van de door de Porte aangewezen gouverneurs, die verdacht worden van vijandige gezindheid tegen de Christenen. Eindelijk zouden de Armenische vilayets bestuurd worden door een gemengde commissie van Mohammedaansche en christelijke onderdanen van den Sultan, zou de gendarmerie voor de helft uit Christenen en voor de helft uit Mahommedanen moeten samengesteld zijn en zouden de Koerden ontwapend moeten worden.