De Armeense genocide

…  /  Nederland  /  Nederlandse pers  /  1919–1923  /  Gruwelen in Armenië

Nieuwe Tilburgsche Courant, 19 december 1921
Bron: Delpher

Gruwelen in Armenië

Terwijl men de Iersche kwestie onder handen heeft, terwijl men de aandacht wijdt aan de kwestie van herstel, verliezen de Engelschen de Oostersche kwestie niet uit het oog. Zoo werd in Mansion House te Londen een drukbezochte vergadering gehouden om protest aan te teekenen tegen het dreigende in den steek laten van de christelijke minderheden in Klein Azië. Er werden brieven voorgelezen van den aartsbisschop van Canterburg en Lord Robert Cecil. Daarin werd protest uitgebracht tegen het barbaarsche machtsmisbruik tegenover mannen, vrouwen en kinderen, die het christelijk geloof belijden. Lord Bryce diende, zooals wij reeds meldden, een motie in, waarin de aandacht wordt gevestigd op het gevaar, dat de christenen van Klein-Azië en Armenië bedreigt, aan wie plechtig bescherming was beloofd door de geallieerde regeeringen en die nu aan de willekeur der Khemalistische Turken zijn overgeleverd. "Wij zeggen niets van den Islam" zeide hij, "maar wij meenen, dat zij, die tot den Islam behooren niet gerechtigd zijn, de christenen te dooden. De slachting onder hen aangericht, vervolgde hij, heeft alle vorige overtroffen en de bevolking ondergaat een martelaarschap. Vele duizenden konden hun leven gered hebben, door hun geloof af te zweren, maar zij gaven er de voorkeur aan, te sterven voor hun geloof."

Deze beweging is in hooge kerkelijke kringen steeds zeer populair geweest in Engeland. Ze wordt wel eenigszins te keer gegaan door hen die vreezen, dat men er den Islam al te zeer zou kunnen door prikkelen, wat in andere gewesten een nadeeligen weerslag zou kunnen hebben.

Nu komt, echter het bericht, dat het waarschijnlijk is, dat de kwestie der minderheden in Cicilië op de agenda zal gebracht worden der aanstaande vergadering van den Volkenbond die den 10en Januari geopend wordt.

Zij zal, naar de medewerker van The Daily Telegraph verneemt, ter sprake worden gebracht door Hymans op uitsluitend menschlievende en volkomen onpolitieke gronden. Deze inmenging van den Volkenbond wordt gewettigd niet alleen door het Pact, maar ook door de bepalingen betreffende de minderheden van het verdrag van Sèvres zoowel als van de afzonderlijke verdragen niet hetzelfde doel gesloten tusschen de verbondenen en de nieuwe staten van Midden- en Oost-Europa, waarvan ook gewag wordt gemaakt in het verdrag van Angora.

Ook schijnt er, zoo gaat de medewerker van het Engelsch blad voort, geen voldoende reden te zijn waarom een enkele mogendheid of groep van mogendheden den last zou hebben te dragen van een taak, die door de geheele beschaafde wereld dient te worden verricht, zooals die betreffende de Armeensche vluchtelingen. Internationaal optreden is wellicht de eenige billijke en doeltreffende methode om deze en dergelijke vraagstukken te behandelen. De voordeelen van een tusschenkomst van den Volkenbond binnen zekere perken liggen voor de hand. De voorgestelde bemiddeling door de Entente mogendheden tusschen Turkije en Griekenland zou er niet door worden belemmerd, maar vergemakkelijkt, terwijl de verantwoordelijkheid der Entente voor de politieke regeling d.w.z. het trekken der toekomstige grenzen en het regelen van bestuurlijke regiemen en strekken er ongerept door zou worden gelaten.