Inleiding

Het Armeense volk is gedurende de Eerste Wereldoorlog door een systematische campagne nagenoeg weggevaagd uit het Ottomaanse deel van hun oorspronkelijke woongebied. Er is een poging ondernomen door het toenmalige dictatoriale regime van het Ottomaans-Turkse Rijk, de voorloper van het huidige Turkije, om een duizenden jaren oude cultuur te vernietigen. Tesamen met de genocide op het Joodse volk in de Tweede Wereldoorlog betreft het hier één van de grootste menselijke TRagedies van de twintigste eeuw. Waar de Holocaust op de Joden een centrale plek heeft verworven in de geschiedenis, wachten de Armeniërs nog steeds op erkenning van de tegen hun gerichte massaslachting. Het onverwerkte collectieve trauma werkt tot op de dag van vandaag door. Onderstaande artikelen van genocidedeskundigen Ton Zwaan en Gregory Stanton en cultureel antropoloog Anthonie Holslag vormen een goede inleiding in dit historisch drama en de betekenis van de term "genocide".

De "vergeten" genocide – De Armeense genocide is de eerste grote genocide van de 20e eeuw.
Een overzichtelijke historische inleiding van de Nederlandse genocidedeskundige Ton Zwaan:

"Hoewel het woord "genocide" destijds nog niet bestond, kan zonder meer gesteld worden dat de centraal georganiseerde vervolging en vernietiging van de Armeniërs de eerste grote genocide van de 20e eeuw is geweest. Overigens had de Armeense minderheid in het Ottomaanse Rijk ook al voor die jaren te kampen gehad met grootschalig moorddadig geweld."

Wat is genocide? – Binnen het internationaal recht geldt genocide als één van de zwaarste misdrijven. Een uitleg van de definitie van genocide door genocidewetenschapper en jurist Gregory Stanton:

"Meestal gaan de autoriteiten ervan uit dat er van genocide sprake is als er de intentie is een substantieel deel van de groep te vernietigen. Echter een individuele misdadiger kan ook schuldig zijn aan genocide, zelfs als hij maar één persoon doodt, als vaststaat dat hij kennis had van de grotere opzet tot vernieting van een groep."

Genocidaal geweld als culturele uiting – Een identiteitscrisis van de dominante groep in een samenleving kan leiden tot de ontkenning van identiteit en/of wil tot vernietiging van anderen. De visie van cultureel antropoloog Anthonie Holslag:

"De identiteitscrisis van de daders wordt in het geweld uitgebeeld. Met iedere stap neemt de escalatie toe, wordt er een laag identiteit van de slachtoffergroep afgenomen en wordt tegelijkertijd, in dezelfde binaire tegenstelling, de identiteit van de dader bevestigd. Op het moment dat in het genocidale proces massamoord als handeling tot uiting komt, zijn de Armeniërs in de denkwereld van de daders allang geen mensen meer en kunnen ze ook als onmensen worden afgeslacht."

Naar boven