Inleiding

Tijdens de Eerste Wereldoorlog zijn christelijke minderheden zoals Armeniërs, Grieken, Assyriërs en Arameeërs vrijwel geheel weggevaagd uit het Ottomaanse deel van hun oorspronkelijke woongebied.

Overblijfselen van Armeniërs in de Syrische woestijn

Overblijfselen van Armeniërs in de Syrische woestijn bij Deir ez-Zor. (Bron: collectie Bodil Biørn, Nationaal Archief Noorwegen)

Het toenmalige dictatoriale Jong-Turkse regime van het Ottomaans-Turkse Rijk heeft een poging ondernomen om door middel van een vooraf beraamde systematische campagne duizenden jaren oude culturen uit Anatolië te verdrijven en vernietigen. Doel van de Jong-Turken was het omvormen van het restant van het multi-religieuze Ottomaanse Rijk naar een moderne natiestaat met een gemeenschappelijke en dominante Turkse identiteit.

Net als de genocide op het Joodse volk in de Tweede Wereldoorlog betreft het één van de grote menselijke tragedies van de twintigste eeuw. Zoals de Holocaust onlosmakelijk verbonden is met de Tweede Wereldoorlog, is de Jong-Turkse genocide op Ottomaanse christenen onlosmakelijk verbonden met de Eerste Wereldoorlog en de totstandkoming van de republiek Turkije in 1923.

Waar de Holocaust op de Joden een centrale plek heeft verworven in de geschiedenis, wachten de Armeniërs en andere christelijke minderheden uit het Ottomaanse Rijk nog steeds op volmondige erkenning van de tegen hun gerichte massaslachtingen en dodenmarsen naar de woestijn in Syrië. Het onverwerkte collectieve trauma werkt tot op de dag van vandaag door.

De “vergeten” genocide
De Armeense genocide is de eerste grote genocide van de 20e eeuw. Een overzichtelijke historische inleiding van genocidedeskundige Ton Zwaan:

“Hoewel het woord ‘genocide’ destijds nog niet bestond, kan zonder meer gesteld worden dat de centraal georganiseerde vervolging en vernietiging van de Armeniërs de eerste grote genocide van de 20e eeuw is geweest. Overigens had de Armeense minderheid in het Ottomaanse Rijk ook al voor die jaren te kampen gehad met grootschalig moorddadig geweld.” Lees verder ››

Wat is genocide?
Binnen het internationaal recht geldt genocide als één van de zwaarste misdrijven. Een uitleg van de juridische definitie van genocide door genocidedeskundige en jurist Gregory Stanton:

“Meestal gaan de autoriteiten ervan uit dat er van genocide sprake is als er de intentie is een substantieel deel van de groep te vernietigen. Echter een individuele misdadiger kan ook schuldig zijn aan genocide, zelfs als hij maar één persoon doodt, als vaststaat dat hij kennis had van de grotere opzet tot vernieting van een groep.” Lees verder ››